Sunuş

Çok geniş bir coğrafya parçasını kapsayan, Anadolu’nun tam ortasında, benzer jeolojik yapıya sahip en az beş ilimizi sınırları içine alan Kapadokya Bölgesinin başlangıç olarak Nevşehir il sınırları içinde çekilmiş, otsu bitkilere, çiçeklere ait 45 türün toplam 286 fotoğrafı sayfamızda yer almaktadır. Elimizdeki fotoğraf koleksiyonundan yapılmakta olan seçimlerle tür sayısı kısa bir süre sonra birkaç kat daha artmış olacaktır. Devam eden arazi taramalarımızla sayfamızda yer alacak otsu ve odunsu tür sayısı sürekli artacaktır.

Doğal ve yabani bitki örtüsünü tanıtmaktaki temel amacımız insanlarımıza aynı havayı ve toprağı paylaştıkları, iç içe yaşadıkları bu canlı türlerinin varlığını, güzelliğini, değerini göstermek ve hissettirmektir. Bu bitkilerin ekseriyeti insanlardan önce de burada vardılar. Zaman içinde değişime uğradılar. Bunu fosillerden anlıyoruz. Çoğu zaman “yabani ot” muamelesi gören bu bitkiler aslında ekosistemimizin vazgeçilmez yapı taşlarından. Yok olmaları büyük bir eksiklik yaratacaktır. Bu noktada oluşturulacak farkındalığın ülkemiz için çok önemli olduğunu düşünüyoruz.

Türkiyenin bulunduğu iklim kuşağı ve bölge üç bitki coğrafyasının (Avrupa-Sibirya, İran-Turan, Akdeniz) kesişme alanındadır. Farklı iklim bölgelerine ve kendine has jeolojik, topoğrafik yapı çeşitliliğine sahip olan ülkemiz bitki çeşitliliği açısından dünyanın en zengin bölgelerinden biridir. Konuyla ilgili değişik yayınlarda bitki türü sayısı Avrupa kıtasının tümü için 12.000 – 13.000 olarak verilirken, tek başına Türkiye için bu sayı, 3.000 kadarı endemik (yalnızca yurdumuza has, yalnızca ülkemizde doğal yetişen) olmak üzere toplam 12.500-13.000 olarak gösterilmektedir. Ancak, özellikle son yarım asırdır kaçınılmaz olarak süren şehirleşme, sanayii, inşaat, turizm vb. gibi sosyal- ekonomik faaliyetlere ek olarak, yaban yaşamını tehdit eden önemli bir unsur da bilgisizlik ve farkındalığın az oluşudur.  Kapadokyada başta kitlesel turizm faaliyetleri olmak üzere bölgenin çok özellikli bitki zenginliğine tehdit oluşturabilecek faaliyetler konusunda bir farkındalık oluşturulması gereği açıktır.

Kapadokyanın jeolojik, tarihi ve kültürel zenginliğini tamamlayan en önemli unsur bitki örtüsünün özelliğidir. Bu sayfadaki amacımız birey ve toplum temelli olarak sahip olduğumuz bu zenginliğin farkına varılmasıdır. Dünya çapında “Vatandaş Bilimi” (Citizen Science) olarak da adlandırılan bu çalışma yöntemi Kapadokyada ilk defa uygulanmaktadır. Bu çalışma yönteminin gerçekleştirilmesinde en büyük desteğimiz olan Sn. Halil Nuri Hepdinç’in, kendi çekimlerinden oluşan bitkileri tanıtıcı özel  fotoğraf koleksiyonunu sayfamıza tahsis etmesi bir çoğumuzun daha önce farkına varamadığı bitki görüntülerine ve ilk defa duyacağı isimlendirmelere ulaşmamızı sağladı. Bu vesile ile çalışmanın öncüsü Sn. Hepdinç’e şükranlarımızı sunuyoruz. Hiç süphesiz atalarımız bu bitkilerin hepsini biliyor, tanıyor ve kullanıyorlardı. Bu zengin bitki örtüsünü ve onun etrafında oluşturdukları halk kültürünü bizlere gelecek kuşaklara aktarmamız için ödünç verdiler. Oluşturmak istediğimiz farkındalık başta endemik bitkilerimiz olmak üzere Kapadokya bölgesinin bitki örtüsünün ve onun etrafında biçimlenen somut olmayan kültür mirasının korunması içindir.

Vatandaş bilimi katılımcı desteklerinizi bekliyor. Lütfen fotoğraflarınızı bizlerle paylaşınız. Hem görsel hem teorik olarak sayfamızın gelişmesi için bizlere destek olunuz. Eminiz ki bu idealist çalışmamız kısa zamanda çığ gibi büyüyecek ve önemli bir envanter çalışması olarak tarihe geçecektir.

Sayfamızda fotoğraflarına yer verilen bitkilerin Türkçe ve Latince adlarının, ait oldukları “tür” ve “aile” kategorilerinin ve bunların adlarının tespiti için ana başvuru kaynağı olarak Güner, Adil (Yayın Başeditörü) – “Türkiye Bitkileri Listesi;Damarlı Bitkiler”.  ANG Vakfı, Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi Yayınları, İstanbul-2012adlı eserden yararlanılmıştır. Kaynakçamızda yer alan ve hepsi konuların uzmanı botanikçi ve bitkisever araştırmacıların eserleri olan tüm yayınlar ile yine uzman kurum ve kişilerin oluşturdukları web siteleri sıkça başvurulan kaynaklarımızdır.

Teşekkürlerimizle.

Kaynakça

  1. Kitaplar
  • Akaydın, Galip – “Doğal Bitkilerimiz”. Hacettepe Üniversitesi Yayınları.Ankara-2003
  • Akaydın, Galip – “Beytepe Bitkileri”. Hacettepe Üniversitesi Yayınları. Ankara-2011
  • Akaydın, Galip-Torlak, Hasan- Akbaş, Faruk – Anadolu Kültüründe Bitkiler. Hacettepe Üniversitesi Yayınları. Ankara-2014
  • Akbaş, Faruk – Anadolu Orkideleri”. Say Yayınları.İstanbul-2012Mayıs
  • Akkemik, Ünal (Editör) – Türkiye’nin Doğal-Egzotik Ağaç ve Çalıları”. İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi, Orman Botaniği Anabilim Dalı. Yayımlayan: T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı, Orman Genel Müdürlüğü. Ankara-2018
  • Baytop, Turhan – “Türkçe Bitki Adları Sözlüğü”. Türk Dil Kurumu Yayınları (538). Öncü Basımevi. Ankara-2007
  • Birand, HİKMET – Alıç Ağacı ile Sohbetler”. TÜBİTAK Popüler Bilim Kitaplari (35). Ankara-2006
  • Durmuşkahya, Cenk – “Bitkisel Hayat. TÜBİTAK Popüler Bilim Kitapları (216). Ankara-2006
  • Ebcioğlu, Nejat – “Kaktüsler ve Diğer Etli (Sukulent ) Bitkiler”. Remzi Kitabevi. İstanbul-2006
  • Ekim, Tuna – “Türkiye’nin Nadir Endemikleri”. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. İstanbul-2009
  • Güner, Adil (Yayın Başeditörü) – “Türkiye Bitkileri Listesi; Damarlı Bitkiler”. ANG Vakfı, Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi Yayınları. İstanbul-2012
  • Güner, A. ve Ekim, T. (edlr.), 2014, “Resimli Türkiye Florası”, Cilt 1. NGBB Yayınları Flora Dizisi 2, Flora Araştırmaları Derneği ve Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul
  • Güner,A., Kandemir,A., Menemen,Y., Yıldırım,H., Aslan,S., Ekşi,G., Güner.I. ve Çimen,A.Ö. (edlr.) 2018, “Resimli Türkiye Florası”, Cilt 2. ANG Vakfı Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi Yayınları, İstanbul
  • Mamıkoğlu, N.G. – “Türkiye’nin Ağaçları ve Çalıları”. NTV yayınları. İstanbul-2007
  • Sarıbaş, Metin – “Bitki Adları Sözlüğü”. Cinius Yayınları. İstanbul-2010
  • Tekin, Erdoğan – “Türkiye’nin En Güzel Yaban Çiçekleri”, Cilt 1. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. İstanbul-2005
  • Tekin, Erdoğan – “Türkiye’nin En Güzel Yaban Çiçekleri”, Cilt 2.Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. İstanbul-2007
  • Tekin, Erdoğan – “Atılım’ın Yaban Çiçekleri”. Atılım Üniversitesi Yayınları. Ankara-2009
  • Tuzlacı, Ertan –“Dekoratif Türkiye Bitkileri”. Alfa Yayınları. İstanbul-2007
  • Tuzlacı, Ertan – “Türkiye Bitkileri Sözlüğü”. Alfa Yayınları. İstanbul-2011
  • Yaltırık, Faik, Prof. Dr. – Orman ve Park Ağaçlarımız – İğne Yapraklılar. Atlas Dergisi eki. Mart-1997
  • Yaltırık, Faik, Prof. Dr. – “Orman ve Park Ağaçlarımız – Geniş Yapraklılar”. Atlas Dergisi eki. Nisan-1997
  • Yaltırık, Faik, Prof. Dr. – Orman ve Park Ağaçlarımız – Süs Çalıları ve Sarılıcılar. Atlas Dergisi eki. Mayıs-1997
  1. Dergiler
  • Atlas Dergisi,Harita Dizisi-4: “Türkiye Çiçek Haritası (Çift Çenekliler)”. Haz: Ekim, Tuna; Koyuncu, Mehmet; Vural,M.
  • Atlas Dergisi,Harita Dizisi-5: “Türkiye Çiçek Haritası (Bir Çenekliler)”. Haz: Ekim, Tuna; Koyuncu, Mehmet; Güner, Adil
  1. Web siteleri